Astigmat Nedir?

Astigmat (astigmatizm), korneanın veya göz içi merceğin bir yönde diğerine göre farklı eğriliğe sahip olması nedeniyle ışığın retinada tek bir noktada odaklanamaması sonucu hem uzak hem yakın mesafede bulanık veya gölgeli görme ile karakterize yaygın bir kırma kusurudur. Tek başına veya miyop ve hipermetrop ile birlikte görülebilir; gözlük, kontakt lens veya lazer cerrahisi ile düzeltilebilir.

Bu rehberde astigmatın tanımı, belirtileri ve tedavi seçenekleri özetlenmektedir.

Astigmat Neden Olur?

Normalde kornea yüzeyi bir topun kesiti gibi her yönde benzer eğriliğe sahiptir. Astigmatizmde kornea (veya daha nadiren lens) bir eksende daha dik, diğer eksende daha düzdür; bu yüzden ışık retinada tek noktada değil, çizgi veya dağınık bir odakta toplanır. Görüntü net yerine bulanık veya çarpık algılanır.

Doğuştan veya gelişimsel: Çoğu astigmat hafif-orta derecede ve doğuştan/erken yaşta vardır.
Göz ovuşturma, travma veya cerrahi: Kornea yüzeyini veya şeklini etkileyen durumlar astigmatı tetikleyebilir veya artırabilir.
Keratokonus: Keratokonus hastalığında düzensiz astigmat belirgindir; bu durumda standart lazer tedavisi uygulanmaz.

Astigmat Belirtileri

Tüm mesafelerde bulanık veya gölgeli görme
Harflerin, çizgilerin veya nesnelerin bir yönde daha net, diğer yönde daha bulanık veya çift görünmesi
Göz yorgunluğu, baş ağrısı (özellikle okuma veya bilgisayar sonrası)
Gece araç kullanırken ışıkların etrafında hale veya parlama
Gözleri kısma veya başı eğerek bakma ihtiyacı

Hafif astigmat bazen belirgin şikayet yaratmaz; yüksek astigmat ise hem uzak hem yakın görüşü belirgin şekilde etkiler.

Astigmat Türleri

Korneal astigmat: Kornea yüzeyindeki eğrilik farkından kaynaklanır; en sık görülen türdür.
Lentiküler astigmat: Göz içi merceğin şeklindeki düzensizlikten kaynaklanır (daha nadir).
Düzenli astigmat: Ana eksenler birbirine dik; gözlük veya yumuşak torik lens ile tam düzeltilebilir.
Düzensiz astigmat: Kornea yüzeyi düzensizdir (keratokonus, skar vb.); sert veya hibrit kontakt lens veya cerrahi gerekebilir.

Astigmat Tedavi Seçenekleri

Gözlük: Silindirik (astigmat) camlı gözlük ile görüntü netleştirilir. En basit ve yaygın yöntemdir.
Kontakt lens: Torik yumuşak veya sert lensler astigmatı düzeltir. Kontakt lens kullanımı ve hijyen kurallarına uyulması gerekir.
Lazer göz ameliyatı: LASIK, PRK ve No Touch Lazer ile kornea yeniden şekillendirilerek astigmat (genellikle miyop/hipermetrop ile birlikte) kalıcı olarak düzeltilebilir. Uygunluk için lazer göz ameliyatı kimlere yapılır sayfamıza bakabilirsiniz.
Torik göz içi lens: Katarakt veya refraktif lens ameliyatında astigmatı düzelten akıllı lens (torik IOL) seçeneği değerlendirilir.

Ne Zaman Göz Hekimine Başvurulmalı?

Görmede sürekli bulanıklık veya çizgilerin bir yönde bozuk görünmesi
Gözlük/lensten sonra hâlâ net görememe veya baş ağrısı
Okul veya iş performansında düşüş

Düzenli göz muayenesi ile astigmat ve birlikte olabilecek miyop/hipermetrop tespit edilip uygun düzeltme planlanır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Astigmat lazer ile düzelir mi?

Evet. Uygun hastalarda lazer göz tedavileri (LASIK, PRK, No Touch Lazer) ile astigmat kalıcı olarak düzeltilebilir. Kornea kalınlığı ve yapısı uygunsa tek başına veya miyop/hipermetrop ile birlikte tedavi edilir.

Astigmat ve miyop birlikte olur mu?

Evet. Çoğu miyop veya hipermetrop hastasında az veya çok astigmat da vardır. Muayenede tüm kırma kusurları birlikte değerlendirilir ve gözlük/lazer reçetesi buna göre verilir.

Astigmat ilerler mi?

Çoğu astigmat erişkin yaşta stabil kalır. Ani veya belirgin artış keratokonus veya kornea hastalığı açısından değerlendirilmeyi gerektirir.

Çocuklarda astigmat nasıl anlaşılır?

Okulda tahtayı veya yazıları net görememe, baş ağrısı, gözleri kısma veya okumadan kaçınma gibi belirtiler olabilir. Okul öncesi ve okul döneminde düzenli göz muayenesi ile astigmat ve şaşılık, göz tembelliği riski taranır.

Astigmat tanısı veya lazer tedavisi için Doç. Dr. Nurullah Bulut ile göz muayenesi randevusu alabilirsiniz.