Kontakt Lens Kullanımı
Kontakt lens kullanımı, doğru hijyen ve bakım kurallarına uyulduğunda miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusurlarını güvenli ve pratik biçimde düzeltmenin bir yoludur. Kurallara uyulmaması ise göz enfeksiyonu, kornea ülseri ve kalıcı görme kaybı riskini artırır. Bu rehberde kontakt lens kullanımı sırasında dikkat edilmesi gerekenler, temizlik, saklama ve ne zaman doktora başvurulacağı özetlenmektedir.
Kontakt Lens Kullanımı Öncesi Genel Kurallar
- Göz muayenesi: Lens reçetesi ve uygunluk mutlaka bir göz hekimi tarafından belirlenmelidir. Reçetesiz veya başkasının lensi kullanılmamalıdır.
- El hijyeni: Lense dokunmadan önce eller sabun ve su ile yıkanmalı, iyice durulanıp tam kurulanmalıdır. Havlu kalıntısı veya nem lensi kirletebilir.
- Tırnaklar: Kısa ve temiz tutulmalı; lensi çizer veya yırtabilir, ayrıca mikrop taşıyabilir.
Lens Takma ve Çıkarma
- Takmadan önce: Lens kabı ve lensler temiz olmalı; lensi musluk suyu ile yıkamayın (enfeksiyon riski).
- Çıkarma: Önce ellerinizi yıkayın; lensi gözden çıkarırken nazik olun, zorlamayın. Takılı kaldıysa damla kullanıp bir süre bekleyin veya hekime danışın.
- Süre: Üretici ve hekimin önerdiği kullanım süresini aşmayın. Günlük lensler ertesi gün kullanılmamalıdır.
- Uyku: Hekiminiz özellikle “gece lensi” demediyse lensle uyumayın. Gece lensle uyumak enfeksiyon riskini belirgin artırır.
Lens Temizliği ve Saklama (Yeniden Kullanılabilir Lensler)
- Solüsyon: Her seferinde taze solüsyon kullanın; eski solüsyonu tekrar kullanmayın. Solüsyon tipi (multipurpose, hidrojen peroksit vb.) lensinize uygun olmalıdır.
- Ovma ve durulama: Temizleme talimatına göre lensi parmak ucuyla nazikçe ovun ve solüsyonla durulayın.
- Lens kabı: Her kullanımdan sonra kabı boşaltıp solüsyonla çalkalayın ve kurumaya bırakın; kapağı kapalı tutun. Kabı düzenli değiştirin (genellikle 1–3 ayda bir).
- Su ile temas: Lensi musluk suyu, havuz suyu veya deniz suyu ile temas ettirmeyin. Yüzme, duş ve banyo öncesi lensi çıkarın; su kaynaklı mikroplar kornea enfeksiyonuna yol açabilir.
Lens Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Göz makyajı: Önce lensi takın, sonra makyaj yapın; çıkarma sırasında önce lensi çıkarın, sonra makyajı temizleyin. Su geçirmez veya pul pul dökülen makyaj ürünlerinden kaçının veya dikkatli kullanın.
- Göz kuruluğu: Göz kuruluğu varsa lens süresini kısaltın; lensle uyumlu nemlendirici damla kullanabilirsiniz. Göz kuruluğu nasıl geçer sayfamızda öneriler bulabilirsiniz.
- Tek kullanımlık (günlük) lensler: Mümkünse günlük lens tercih etmek hijyen açısından en güvenli seçenektir; kab ve solüsyon ihtiyacı olmaz.
Uyarı İşaretleri: Ne Zaman Lens Çıkarılıp Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa lensi çıkarın ve vakit kaybetmeden bir göz hekimine başvurun:
- Gözde kızarıklık, ağrı veya batma
- Anormal akıntı, çapak veya sulanma
- Görme bulanıklığı (lensi çıkardıktan sonra da devam ediyorsa acil)
- Işığa aşırı hassasiyet
- Gözde yabancı cisim hissi
- Lens takılıyken gözde belirgin rahatsızlık
Bu belirtiler enfeksiyon veya kornea hasarının işareti olabilir; erken tedavi görme kaybını önlemek için kritiktir.
Kontakt Lens ve Göz Sağlığı
- Lens kullanırken düzenli göz muayenesi yaptırın; reçete ve kornea sağlığı kontrol edilsin.
- Keratokonus gibi özel durumlarda sert veya hibrit lensler kullanılabilir; takip hekiminiz tarafından yapılmalıdır.
- Lazer göz ameliyatı düşünüyorsanız ameliyat öncesi belirli süre lens kullanımına ara vermeniz gerekebilir; lazer göz ameliyatı kimlere yapılır sayfamızda bilgi bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Lensle uyumak neden tehlikeli?
Lensle uyunduğunda göz oksijeni azalır ve mikropların çoğalması için uygun ortam oluşur. Bu da kornea enfeksiyonu ve ülser riskini ciddi şekilde artırır. Sadece “gece kullanımına uygun” reçete edilen lensler bu amaçla kullanılmalıdır.
Musluk suyu ile lens yıkanır mı?
Hayır. Musluk suyunda bulunabilen mikroplar (ör. Acanthamoeba) kornea enfeksiyonuna yol açabilir. Lens temizliği ve saklama sadece kontakt lens solüsyonu ile yapılmalıdır.
Günlük lens ertesi gün kullanılır mı?
Hayır. Günlük (tek kullanımlık) lensler bir gün kullanıldıktan sonra atılmalıdır. Tekrar kullanım enfeksiyon riskini artırır.
Lens kullanırken makyaj yapılır mı?
Yapılabilir; ancak önce lens takılır, sonra makyaj uygulanır. Çıkarma sırasında önce lens çıkarılır. Göz çevresinde krem ve far gibi ürünlerin lense bulaşmamasına dikkat edin; su geçirmez maskara yerine normal maskara tercih edilebilir.
Kontakt lens reçetesi veya lensle ilgili şikayetleriniz için Doç. Dr. Nurullah Bulut ile muayene randevusu alabilirsiniz.